หนังสือพิมพ์ข่าวสด   วันที่ 19 พฤษภาคม พ.ศ. 2553 ปีที่ 20 ฉบับที่ 7111

อยากเป็นคนแบบไหน/ภรรยาแบบไหนดี/คู่สร้างคู่สม

คอลัมน์    สัมผัสพระพุทธเจ้าด้วยใจ  โดยศาตราจารย์พิเศษเสฐียรพงษ์วรรณปก/ราชบัณฑิต

เรื่อง   อยากเป็นคนแบบไหน

กิจฺโฉ มนุสฺสปฏิลาโภ      การเป็นมนุษย์นั้นแสนยาก

หลายท่านอาจแย้งในใจว่าการเกิดมาเป็นคนไม่เห็นจะยากเย็นอะไร พ่อแม่สมสู่กันตามธรรมชาติบุตรธิดาก็มีโอกาสเกิดมาพิจารณาในแง่ชีววิทยา เชื้อของบิดาจำนวนกว่า ๒๕๐ ล้านตัวแข่งขันกันแหวกว่ายเข้าสู่ช่องคลอดมารดา ฟันฝ่าอุปสรรคนานาประการ ล้มหายตายไปในระหว่างทางเหลือเพียงตัวเดียวที่รอดเข้าไปผสมในรังไข่ของมารดากว่าจะได้กำเนิดเกิดมาจึงมิใช่ง่าย
คลอดออกมาแล้ว กว่าจะเจริญเติบโต รอดจากปากเหยี่ยวปากกาก็ยากเย็นแสนเข็ญ แต่ถึงจะยากอย่างไร ในทางพระศาสนาท่านยังว่าไม่ยากเท่า "การเป็นคนในทางด้านจิตใจ"

ท่านอธิบายว่า คนแบ่งเป็น ๕ ประเภท คือ

๑. คนนรก คือคนที่ร้อนรนด้วยความโลภ โกรธ หลง เกลือกกลั้วในการทำชั่วทุจริตเป็นอาจิณ

๒. คนเดียรฉาน หรือคนสัตว์ ทำอะไรก็เพื่อสนองสัญชาตญาณอย่างสัตว์เพียงอย่างเดียว อยากทำอะไรทำไม่คำนึงถึงความถูกผิด พร้อมจะทำชั่วได้อย่างเปิดเผยและอย่างหน้าตาเฉย

๓. คนเปรต คือ คนที่หิวกระหายอยู่ตลอดเวลา ไม่รู้จักอิ่มจักพอ เห็นแก่ตัวจัด มุ่งแต่กอบโกย ยังกับคิดจะอยู่ค้ำฟ้า

๔. คนมนุษย์ คือ คนที่มีจิตใจสูง รู้อะไรควรไม่ควร รู้จักละอายใจ ยับยั้งชั่งใจ ดำรงตนอยู่ในศีลธรรมอันดีงาม

๕. คนเทวดา คือ คนที่มีหิริโอตตัปปะ (ละอายชั่วกลัวบาป) ไม่ทำชั่วทั้งที่ลับและที่แจ้ง มีชีวิตที่บริสุทธิ์สะอาดเป็นคนเพียงแต่กายนั้นไม่ยาก เป็นคน "ทางจิตใจ" นั้นยากกว่า หากจิตใจตกอยู่ในอำนาจกิเลส ก็เป็นได้แค่ "คนเปรต" "คนสัตว์" "คนนรก" ถ้ายกจิตใจให้สูงขึ้นก็เป็น "คนมนุษย์" หรือถ้าจะให้ดีที่สุดก็เป็น "คนเทวดา"

แล้วคุณล่ะจะเลือกเป็นคนแบบไหน