ลำดับที่  426. “หนาตุ๊บแน่น  เหมือนเหล็กกนจดแป้น   จดบ่แน่นจดแถม”

อ่าน  (-หนา-ตุ๊บ-แน่น///เหมือน-เหล็ก-กน-จด-แป้น////จด-บ่อ-แน่น-จด-แถม-)

หมายถึง…..ความสัมพันธ์ที่มีต่อกันต้องหมั่นสานสัมพันธ์ให้มั่นคงแน่นแฟ้นยิ่งขึ้น 

กำบ่าเก่าจึงว่า  “หนาตุ๊บแน่น เหมือนเหล็กกนจดแป้น   จดบ่แน่นจดแถม” 

การนำไปใช้  มีความมั่นคงสามัคคีอย่างแน่นเหนียว  หมั่นไปมาหาสู่กันสม่ำเสมอ ดูแลเอาใจใส่กัน

เทียบสำนวน  สุภาษิต  คำพังเพย ไทยกลาง   “ไมตรีแน่นแฟ้น”

เทียบเคียงกำบ่าเก่า-คำไทยกลาง  “แน่นหนาน่าดู  ดังตะปูตอกไม้พื้น  ถ้ายังไม่แน่นให้ตอกซ้ำๆ”

ลำดับที่  427. “หนามแก่ปล๋ายมุ่ม  หนามหนุ่มปล๋ายแซว  ปักบ่แผวจั้งอ่อนเบ้อ”

อ่าน (-หนาม-แก่-ป๋าย-มุ่ม///หนาม-หนุ่ม-ป๋าย-แซว///ปัก-บ่อ-แผว-จั้ง-อ่อน-เบ้อ-)

หมายถึง.....คนสูงอายุมักมีความรู้  มีประสบการณ์ในการดำเนินชีวิตมากกว่าคนหนุ่มสาว  กำบ่าเก่าจึงว่า      “หนามแก่ปล๋ายมุ่ม  หนามหนุ่มปล๋ายแซว  ปักบ่แผวจั้งอ่อนเบ้อ”  การนำไปใช้ เคารพนับถือผู้สูงวัย

เทียบสำนวน  สุภาษิต  คำพังเพย ไทยกลาง   “ขิงแก่มันเผ็ด”

เทียบเคียงกำบ่าเก่า-คำไทยกลาง  “หนามแก่ทู่แข็งแทงเข้า  หนามใหม่แหลมแทงอ่อนยู่”

 

 

ลำดับที่  428. “หมาบ่เห่าบ่ดีเปี๋ยไม้   ละอ่อนบ่ไห้บ่ดีปั๋นข้าวหนม”

อ่าน  (-หมา-บ่อ-เห่า-บ่อ-ดี-เปี๋ย-ไม้///ละ-อ่อน-บ่อ-ไห้///บ่อ-ดี-ปั๋น-ข้าว-หนม-)

หมายถึง...การหาข้อมูลก่อนย่อมดีว่าทำไปโดยเอาใจตัวเองว่า  คิดว่ามันต้องเป็นไปตามนั้น ถ้าสอบถามก่อนทำให้ไม่เสียเวลา กำบ่าเก่าจึงว่า  “หมาบ่เห่าบ่ดีเปี๋ยไม้   ละอ่อนบ่ไห้บ่ดีปั๋นข้าวหนม”  

การนำไปใช้    ควรสำรวจความต้องการ  มิฉะนั้นอาจเป็นการยัดเยียด  เกิดความไม่เข้าใจกันได้

เทียบสำนวน  สุภาษิต  คำพังเพย ไทยกลาง   “”

เทียบเคียงกำบ่าเก่า-คำไทยกลาง  “สุนัขไม่เห่าอย่าถือไม้   เด็กไม่ร้องไห้อย่าให้ขนม  ”

ลำดับที่  429. “หมาข้ามน้ำก็อุ่นใจ๋เลียตี๋น” อ่าน  (-หมา-ข้าม-น้ำ-ก่อ-อุ่น-ใจ๋-เลีย-ตี๋น-)

หมายถึง...ทำเพราะหวังได้รับผลประโยชน์ตอบแทน  กำบ่าเก่าจึงว่า  “หมาข้ามน้ำก็อุ่นใจ๋เลียตี๋น”     การนำไปใช้  อย่าทำเพราะเห็นแก่ประโยชน์ที่จะได้รับ

เทียบสำนวน  สุภาษิต  คำพังเพย ไทยกลาง    “ หว่านพืชหวังผล”

เทียบเคียงกำบ่าเก่า-คำไทยกลาง  “สุนัขข้ามลำธาร  หวังเลียตีนตนเอง

ลำดับที่  430. “หมาบ่เห่าจะไปหลอก   คนหัววอกจะไปคบมัน”

อ่าน  (-หมา-บ่อ-เห่า-จะ-ไป-หลอก///คน-หัว-วอก-จะ-ไป-คบ-มัน-)

หมายถึง..…จะคบใครต้องดูให้ดีก่อน

กำบ่าเก่าจึงว่า     “หมาบ่เห่าจะไปหลอก คนหัววอกจะไปคบมัน”     

การนำไปใช้        ให้รู้จักการเลือกคบเพื่อน

เทียบสำนวน  สุภาษิต  คำพังเพย ไทยกลาง   “คบคนให้ดูหน้า  ซื้อผ้าให้ดูเนื้อ”

เทียบเคียงกำบ่าเก่า-คำไทยกลาง  “สุนัขไม่เห่าห้ามแหย่  คนตอแหลอย่าคบ  ”

ลำดับที่  431. “หมาขี้มันตึงยกหางคนเดียว”  อ่าน (-หมา-ขี้-มัน-ตึง-ยก-หาง-คน-เดียว-)

หมายถึง.....คนขี้โม้  มักชอบโอ้อวดสรรพคุณของตนเอง 

กำบ่าเก่าจึงว่า     “หมาขี้มันตึงยกหางคนเดียว”      การนำไปใช้       อย่าเป็นคนขี้โม้โอ้อวดตน

เทียบสำนวน  สุภาษิต  คำพังเพย ไทยกลาง   “ขี้โม้โอ้อวด”

เทียบเคียงกำบ่าเก่า-คำไทยกลาง สุนัขเวลาขี้   จะยกหางเอง

ลำดับที่  432. “หมาเห่าเผียบเหมือนคนขี้ลม   คนง่าวงมชอบอู้เสียงดัง”

อ่าน  (-หมา-เห่า-เผียบ-เหมือน-คน-ขี้-ลม///คน-ง่าว-งม-ชอบ-อู้-เสียง-ดัง-)

หมายถึง….คนมีความรู้น้อยมักชอบคุยโม้โอ้อวด  ส่งเสียงดัง ไม่มีกริยามารยาทที่เหมาะสม

กำบ่าเก่าจึงว่า“หมาเห่าเผียบเหมือนคนขี้ลม   คนง่าวงมชอบอู้เสียงดัง”  การนำไปใช้   อย่าให้ใครดูถูก

เทียบสำนวน  สุภาษิต  คำพังเพย ไทยกลาง   “ไม่มีสมบัติผู้ดี”

เทียบเคียงกำบ่าเก่า-คำไทยกลาง หมาเห่าเปรียบคนขี้โม้ คนโง่มักชอบเสียงดัง  ”

ลำดับที่  433. “หมาเห่าตวยก้นจ๊าง” อ่าน (-หมา-เห่า-ตวย-ก้น-จ๊าง)

หมายถึง..... เรื่องไร้ประโยชน์ ทำไปก็เสียเวลาเปล่าๆ  ไม่มีผลกระทบใดๆเกิดขึ้นเลย กำบ่าเก่าจึงว่า            “หมาเห่าตวยก้นจ๊าง” การนำไปใช้ ควรพิจารณาว่าสิ่งไหนควรทำหรือไม่ควร    อย่าทำเรื่องไร้ประโยชน์

เทียบสำนวน  สุภาษิต  คำพังเพย ไทยกลาง   “”

เทียบเคียงกำบ่าเก่า-คำไทยกลาง   “สุนัขเห่าตามก้นช้าง”

ลำดับที่  434. “หมาเห่าจะไปเห่าตวยหมา” อ่าน  (-หมา-เห่า-จะ-ไป-เห่า-ตวย-หมา-)

หมายถึง….อย่าเข้าไปยุ่งกับคนพาลแม้เขาจะมาหาเรื่องก่อน 

กำบ่าเก่าจึงว่า     “หมาเห่าจะไปเห่าตวยหมา”  

การนำไปใช้       อย่าเข้าไปยุ่งเกี่ยวกับพวกคนชั่วเพราะเป็นการกระทำที่ไร้ประโยชน์

เทียบสำนวน สุภาษิต  คำพังเพย ไทยกลาง   “เอาทองไปรู่กระเบื้อง///เอาพิมเสนไปแลกกับเกลือ         

เอาเนื้อไปแลกกับหนัง///เอาไม้สั้นไปรันขี้///หมากัดอย่ากัดตอบ”

เทียบเคียงกำบ่าเก่า-คำไทยกลาง  “สุนัขเห่าอย่าเห่าตาม”

ลำดับที่  435. “หมาเห่าบ่ขบ”    อ่าน  (-หมา-เห่า-บ่อ-ขบ-)

หมายถึง.....คนที่ชอบคุยโม้  โอ้อวด  มักทำอะไรไม่เป็น ทำอะไรไม่สำเร็จ

กำบ่าเก่าจึงว่า      “หมาเห่าบ่ขบ”  การนำไปใช้         อย่าเป็นคนขี้โม้  โอ้อวดตน

เทียบสำนวน  สุภาษิต  คำพังเพย ไทยกลาง   “”เทียบเคียงกำบ่าเก่า-คำไทยกลาง  “หมาเห่าไม่กัด

ลำดับที่  436.  “หมาหลวงก๊านหมาหลาย” อ่าน  (-หมา-หลวง-ก๊าน-หมา-หลาย-)

หมายถึง....ทำดีผู้เดียวย่อมพ่ายแพ้ต่อเหล่าคนพาลทั้งหลาย กำบ่าเก่าจึงว่า “หมาหลวงก๊านหมาหลาย”         การนำไปใช้   อย่ามีเรื่องกับเหล่าคนพาล

เทียบสำนวน  สุภาษิต  คำพังเพย ไทยกลาง   “น้ำน้อยแพ้ไฟ”

เทียบเคียงกำบ่าเก่า-คำไทยกลาง  “สุนัขโตจะแพ้เมื่อโดนรุม  ”

ลำดับที่  437. “ใหญ่บ่ตันแล้ว    เมียๆผัวๆ    บ่ใจ้เหมือนงัว   มัดแฮ้วกิ๋นหญ้า”

อ่าน  (-ใหย่-บ่อ-ตัน-แล้ว///เมีย-เมีย-ผัว-ผัว///บ่อ-ใจ้-เหมือน-งัว///มัด-แฮ้ว-กิ๋น-หย้า-)

หมายถึง..... เป็นเด็กไม่ควรพูดคุยกันในเรื่องการแต่งงาน การมีคู่ครอง การมีครอบครัว   เพราะเป็นเรื่องไม่เหมาะสม ที่จะนำมาสนทนากันเล่นๆ  

 กำบ่าเก่าจึงว่า   “ใหญ่บ่ตันแล้ว  เมียๆผัวๆ    บ่ใจ้เหมือนงัว  มัดแฮ้วกิ๋นหญ้า” 

การนำไปใช้   เป็นเด็กเป็นเล็ก  หรืออยู่ในวัยเรียนไม่ควรสนทนาเรื่องชู้สาว  เรื่องการแต่งงานมีครอบครัว

เทียบสำนวน  สุภาษิต  คำพังเพย ไทยกลาง   “ปากยังไม่สิ้นกลิ่นน้ำนม”

เทียบเคียงกำบ่าเก่า-คำไทยกลาง เป็นเด็กเป็นเล็ก ไม่ควรพูดเรื่องมีครอบครัว  เพราะไม่ใช่เหมือนวัวควาย นำไปผูกติดแร้วบังคับให้กินหญ้าในพื้นที่จำกัด 

ลำดับที่  438. “หมาหันข้าวเปลือก” อ่าน  (-หมา-หัน-ข้าว-เปือก-)

หมายถึง.....อยากได้ไว้ครอบครองแต่สุดความสามารถ    ที่จะนำมาใช้ประโยชน์ได้    ได้แต่คิดได้แต่มอง

กำบ่าเก่าจึงว่า       “หมาหันข้าวเปลือก”  

การนำไปใช้         รู้จักการเจียมตัว   ปลงให้ตก

เทียบสำนวน  สุภาษิต  คำพังเพย ไทยกลาง “หมาเห็นข้าวเปลือก”

เทียบเคียงกำบ่าเก่า-คำไทยกลาง   “สุนัขเห็นข้าวเปลือก”

ลำดับที่  439. “หม้อบ่จ๊าย  ไหบ่เจือน ไม้บ่เลือน เครือเขาบ่ขึ้น”

อ่าน  (-หม้อ-บ่อ-จ๊าย///ไห-บ่อ-เจือน///ไม้-บ่อ-เลือน///เครือ-เขา-บ่อ-ขึ้น-)

หมายถึง.....ถ้าหญิงสาวไม่ยั่วยวนเล่นหูเล่นตาให้ท่าฉันท์ชู้สาวกับผู้ชายก่อน ผู้ชายคงไม่กล้ามายุ่งด้วย  

กำบ่าเก่าจึงว่า     “หม้อบ่จ๊าย  ไหบ่เจือน ไม้บ่เลือน เครือเขาบ่ขึ้น”

การนำไปใช้        หญิงควรวางตัวสมกุลสตรี

เทียบสำนวน  สุภาษิต  คำพังเพย ไทยกลาง    “เล่นหูเล่นตา///ทอดสะพาน”

เทียบเคียงกำบ่าเก่า-คำไทยกลาง   “หม้อไม่เอน  ไหย่อมไม่เอียง  กิ่งไม้ไม่กรายใกล้  เถาวัลย์ก็ไม่เกาะ”

ลำดับที่  440.   “หน่อในดิน   หินในต้า  ปู่ย่ากับเมือง

อ่าน   (-หน่อ-ใน-ดิน/// หิน-ใน-ต้า///ปู่-ย่า-กับ-เมือง-)

หมายถึง.....สิ่งที่อยู่คู่กันมาเนิ่นนาน มีความมีสัมพันธ์ที่ดีต่อกัน มีความจริงใจต่อกัน    กำบ่าเก่าจึงว่า“หน่อในดิน   หินในต้า  ปู่ย่ากับเมือง”   การนำไปใช้   ให้รักษาความมั่นคงยั่งยืนต่อกัน

เทียบสำนวน  สุภาษิต  คำพังเพย ไทยกลาง   “ของคู่กัน

เทียบเคียงกำบ่าเก่า-คำไทยกลาง  “หน่อไม้ย่อมเกิดในดิน  กรวดหินเกิดคู่มากับท่าน้ำ  ปู่ย่าคู่บ้านเมือง”